Historie

» Pokaż wszystko     «Przegl. «1 ... 45 46 47 48 49 50 51 52 53 ... 56» Dalej»     » Pokaz slajdów

Potocki Maurycy Stanisław - ostatni właściciel Jabłonny




Źródło:
http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/maurycy-stanislaw-potocki?print
https://pl.wikipedia.org/wiki/Maurycy_Stanis%C5%82aw_Potocki


Maurycy Stanisław Potocki herbu Pilawa (ur. 16 maja 1894 w Jabłonnie, zm. 15 maja1945) właściciel Jabłonny. Był synem Augusta Potockiego i Eugenii z Wojnicz-Sianożęckich.
Po śmierci ojca w 1906 r. odziedziczył dobra Jabłonnę, Nieporęt i Białobrzegi pod Warszawą (ok. 7800 ha). Wówczas tereny obecnego Legionowa wchodziły również w skład dóbr Jabłonowskich . Maurycy studiował w Anglii, ale studiów nie ukończył. W czasie pierwszej wojny światowej był oficerem w I Korpusie Polskim gen. Józefa Dowbor - Muśnickiego (od stycznia 1918 w I p. ułanów). Brał udział jako podporucznik I p. Ułanów Krechowieckich w wojnie polsko - ukraińskiej i odznaczył się w walkach o Gródek Jagielloński (marzec 1919). Uczestniczył ochotniczo w wojnie polsko - radzieckiej 1920 r.
Po zakończeniu wojny przeszedł do rezerwy w stopniu porucznika ułanów. W okresie międzywojennym nie odgrywał roli politycznej, choć znajdował się jako zwolennik Józefa Piłsudskiego w grupie osób towarzyszących mu przed słynną rozmową z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim na Moście Poniatowskiego podczas zamachu majowego. Jako animator życia towarzyskiego Warszawy pozostawał w bliskich stosunkach ze sferami rządowymi. W r. 1926 ofiarował na Zamek Królewski 2 obrazy Canaletta. Był jednym ze współtwórców Automobilklubu Polskiego i pionierów rajdów samochodowych, w których sam startował na samochodzie Bugatti. Aktywny członek Polskiego Związku Łowieckiego, zapraszany był w latach trzydziestych na polowania organizowane przez władze polskie z udziałem dygnitarzy zagranicznych, dzięki czemu zawarł wiele znajomości z czołowymi osobistościami politycznymi Niemiec hitlerowskich i Włoch, m. in. z H. Göringiem i G. Ciano. Niektóre z tych osób brały również udział w polowaniach w Jabłonnie.
Utrzymywał się ze stopniowej parcelacji dóbr, dochodów z nieruchomości oraz udziałów w Hucie Szkła "Jabłonna". Huta ta powstała w 1897, zatrudniała 250 osób.
W pierwszych dniach września 1939 Potocki wszedł w skład Straży Obywatelskiej w Warszawie i został szefem Wydziału Transportu i Komunikacji. Podczas okupacji wykorzystywał swe znajomości wśród elity hitlerowskiej dla udzielania pomocy aresztowanym Polakom. Działo się to za wiedzą i aprobatą dowództwa Związku Walki Zbrojnej – Armii Krakowej (ZWZ-AK). W czasie przyjęć organizowanych dla dygnitarzy okupacyjnych z szefem policji dystryktu warszawskiego L. Hahnem oraz komendantem Sipo (Sicherheitspolizei) i SD (Sicherheitsdienst) J. Müllerem Potocki, przy pomocy zaufanego plenipotenta i przyjaciela, Jana Pętkowskiego, współpracującego zarówno z Polskim Czerwonym Krzyżem (PCK), jak i z dowództwem AK, niejednokrotnie uzyskiwał zwolnienie osób, w których sprawie interweniował. Po takiej interwencji 15 sierpnia 1942 został uwolniony m.in. Władysław Studnicki. Warszawska kamienica Potockiego przy ulicy Mazowieckiej 4 (inne źródła podają nr 2) mieściła bar "Za Kotarą ", będący lokalem kontaktowym Oddziału V (łączności operacyjnej) Komendy Głównej Armii Krajowej; lokal, penetrowany przez Gestapo, został zlikwidowany przez oddział kontrwywiadu Komendy Głównej Armii Krajowej 8 października 1943 w ramach tzw. akcji "Za Kotarą". Zamach w barze "Za Kotarą"
Przechowywane w Jabłonnie Archiwum Poniatowskich w wyniku porozumienia między P-m a warszawskim Archivamtem zostało w r. 1941 przeniesione do Archiwum Skarbowego, a w trzy lata później, tuż przed wybuchem powstania warszawskiego, złożone w Forcie Sokolnickiego, dzięki czemu się uratowało.
Po upadku powstania Potocki osiadł w Ojcowie. Tu na początku marca 1945 został aresztowany przez UB i osadzony w więzieniu w Kielcach. W pierwszych dniach sierpnia 1945 oddział "Szarego" – Antoniego Hedy – opanował więzienie, uwalniając więźniówdzięki czemu Potocki odzyskał wolność. Wkrótce potem Potocki przeszedł przez "zieloną granicę". Na jesieni 1945 był już w Londynie. Tam zmarł 15 V 1949. Był odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V klasy i dwukrotnie Krzyżem Walecznych.
Potocki był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy poślubił w r. 1914 Teresę z Woronieckich (zm. 1949). Małżeństwo to zostało unieważnione w r. 1928. Powtórnie ożenił się w r. 1929 z Marią z Gąsiorowskich 1. v. Brydzińską (ur. 1900), znaną aktorką. Z drugiego małżeństwa miał córkę Natalię (1929–1974), zamężną 1. v. za Richardem Jennerem, po rozwodzie zamężną 2. v. za Wincentym Poklewskim, z którym również była rozwiedziona.

Kamienica Maurycego Potockiego, w której mieścił się "Bar za Kotarą "

Zdjęcia własność: https://tropyhistorii.wordpress.com/2013/02/25/zamach-w-barze-pod-kotara/


» Pokaż wszystko     «Przegl. «1 ... 45 46 47 48 49 50 51 52 53 ... 56» Dalej»     » Pokaz slajdów